{"id":167,"date":"2025-03-17T20:53:07","date_gmt":"2025-03-17T20:53:07","guid":{"rendered":"https:\/\/heurekamd.pl\/?p=167"},"modified":"2025-03-17T20:53:54","modified_gmt":"2025-03-17T20:53:54","slug":"heuristic-play-sesje-badawcze-i-treasure-basket-kosze-skarbczyki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/heurekamd.pl\/?p=167","title":{"rendered":"Heuristic play \u2013 sesje badawcze i Treasure Basket \u2013 kosze\/skarbczyki"},"content":{"rendered":"\n[et_pb_section fb_built=”1″ theme_builder_area=”post_content” _builder_version=”4.23.1″ _module_preset=”default”][et_pb_row _builder_version=”4.23.1″ _module_preset=”default” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column _builder_version=”4.23.1″ _module_preset=”default” type=”4_4″ theme_builder_area=”post_content”][et_pb_text _builder_version=”4.23.1″ _module_preset=”default” theme_builder_area=”post_content” hover_enabled=”0″ sticky_enabled=”0″]

Elinor Goldschmied, bry<\/span>tyjska pedagog, kt\u00f3ra znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142a na podej\u015bcie do opieki nad dzie\u0107mi w wieku przedszkolnym. Jest najbardziej znana z koncepcji Treasure Baskets<\/b><\/span> <\/span>dla niemowl\u0105t i rozwini\u0119cia tej idei do Heuristic Play <\/b><\/span>dla dzieci mobilnych, gdzie g\u0142\u00f3wnym celem tej obserwacji jest zrozumienie, jak dzieci eksploruj\u0105 i wchodz\u0105 w interakcje z r\u00f3\u017cnorodnymi materia\u0142ami oraz jak rozwijaj\u0105 swoje umiej\u0119tno\u015bci poznawcze, motoryczne i spo\u0142eczne.<\/p>\n

Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zaobserwowa\u0107 ich schematy dzia\u0142ania, fascynacje oraz to, jak reaguj\u0105 na nowe do\u015bwiadczenia.<\/p>\n

Sesje heurystyczne polegaj\u0105 na samodzielnym odkrywaniu przez dzieci w\u0142a\u015bciwo\u015bci przedmiot\u00f3w i ich wzajemnego oddzia\u0142ywania, co wspiera ich naturaln\u0105 ciekawo\u015b\u0107 i kreatywno\u015b\u0107.<\/p>\n

Obserwacja podczas takiej zabawy pozwala doros\u0142ym lepiej zrozumie\u0107:<\/span><\/h2>\n
    \n
  • \n

    zainteresowania dzieci,<\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    ich styl uczenia si\u0119<\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    oraz potencjalne obszary, w kt\u00f3rych mog\u0105 potrzebowa\u0107 dodatkowego wsparcia lub stymulacji.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

    Zabawa Heurystyczna, przeze mnie zwana Sesj\u0105 Badawcz\u0105 <\/span>oraz Treasure Basket, kt\u00f3re pieszczotliwie nazywam Skarbczykami-Koszykami <\/span>stawiaj\u0105 na do\u015bwiadczenia dziecka zgodne z jego naturalnym rytmem i potrzebami.<\/p>\n

    Nie pozna\u0142am Elinor osobi\u015bcie, za to w lutym 2013 roku, pracuj\u0105c w Eastwood Nursery School w Londynie pozna\u0142am osoby takie jak Jacqui Cousins, Anita Hughes and Dorothy Selleck, kt\u00f3re w swoich badaniach skoncentrowa\u0142y si\u0119 na analizie interakcji dzieci z materia\u0142ami oraz wp\u0142ywie takich sesji na rozw\u00f3j dziecka i obserwowa\u0142y moj\u0105 sesj\u0119 Heuristic Play, jak\u0105 nagrywali\u015bmy na potrzeby filmu ku pami\u0119ci Goldschmied dla student\u00f3w Froebel University, gdzie k\u0142adzie si\u0119 du\u017cy nacisk na metody nauczania inspirowane filozofi\u0105 Friedricha Froebla, kt\u00f3ry podobnie jak Elinor akcentowa\u0142 znaczenie zabawy w rozwoju dziecka.<\/p>\n

    W tamtym okresie prowadzi\u0142am regularne sesje zabaw heurystycznych dwa razy w tygodniu, pozwalaj\u0105c dzieciom na swobodn\u0105 eksploracj\u0119 i koncentracj\u0119. Wtedy, w zabieganym londy\u0144skim \u015bwiecie, kt\u00f3ry teraz zawita\u0142 do Polski, gdzie rodzice maj\u0105 mniej czasu dla dzieci, a zabawki edukacyjne maj\u0105 nie tylko ograniczone funkcje, to s\u0105 plastikowe i nie daj\u0105 \u017cadnych bod\u017ac\u00f3w, zapachu oraz s\u0105 g\u0142adkie, co jest nudne dla ma\u0142ego naukowca.<\/p>\n

    Podczas Forest School (le\u015bna szk\u00f3\u0142ka), widzia\u0142am dzieci boj\u0105ce si\u0119 chrz\u0119stu suchych li\u015bci w d\u0142oniach lub mlackania b\u0142ota pod kaloszami. Czu\u0142am si\u0119 odpowiedzialna za to, by dzieci b\u0119d\u0105c pod moja opiek\u0105 zdobywa\u0142y du\u017co do\u015bwiadcze\u0144 i wdzi\u0119czna, \u017ce \u00f3wczesna menager nie tylko da\u0142a mi szanse wyszkolenia si\u0119 z zabawy heurystycznej, ale widz\u0105c moj\u0105 do tego pasj\u0119, pozwoli\u0142a si\u0119 rozwija\u0107 i prowadzi\u0107 regularne sesje.<\/p>\n

    Eksperymenty nas kszta\u0142tuj\u0105, a przekraczanie naszej strefy komfortu napawa nas dum\u0105.<\/h2>\n

    Wyobra\u017a sobie, \u017ce idziesz pobiega\u0107, albo \u0107wiczysz jog\u0119 czy czytasz dobr\u0105 powie\u015b\u0107. Jeste\u015b odpr\u0119\u017cona, do\u015bwiadczasz swojego cia\u0142a i intelektu. Z zaj\u0119ciami heurystycznymi jest tak samo. Tam nie ma dobrych czy z\u0142ych odpowiedzi. Dostrzegalne jest tak\u017ce silne poczucie celu, koncentracji i spokoju, nawet po 45 minutach sesji.<\/p>\n

    Przekona\u0142 si\u0119 o tym niedawno Niko\u015b, rozgadany kilkulatek, kt\u00f3rego rodzice chcieli nie tylko poprawi\u0107 jego ma\u0142\u0105 motoryk\u0119, ale uspokoi\u0107 my\u015bli i skoncentrowa\u0107 je na jednym zadaniu na raz, co uda\u0142o mu si\u0119 na naszych sesjach badawczych. Obserwowanie go w ciszy da\u0142o mi wiele informacji na temat jego zachowania i fascynacji, dostrzeg\u0142am r\u00f3wnie\u017c schematy, jakimi si\u0119 kieruje podczas zabawy.<\/p>\n

    Rol\u0105 doros\u0142ego jest zapewnienie dziecku bezpiecze\u0144stwa i przygotowanie odpowiedniej ilo\u015bci kolekcji, kt\u00f3re mog\u0105 zmienia\u0107 si\u0119 przy kolejnych sesjach. Kolekcje nie s\u0105 ze \u015bwiata dzieci\u0119cego, co nie daje oczywistych rozwi\u0105za\u0144 i pozwala na eksploracj\u0119. Im wi\u0119cej r\u00f3\u017cnych bod\u017ac\u00f3w, tym lepiej. Idealne s\u0105 drewno, metal, s\u0142oiki, szczotki, kawa\u0142ki r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w, a nauczywszy si\u0119 tego mo\u017cna to wykorzystywa\u0107 w zaciszu swojego domu i da\u0107 dziecku mo\u017cliwo\u015b\u0107 pot\u0119gi jak\u0105 jest odkrywanie i przekraczanie nowych granic.<\/p>\n

    Kosz-Skarbczyk<\/h2>\n

    Kosz skarb\u00f3w to zbi\u00f3r oko\u0142o 80 przedmiot\u00f3w z materia\u0142\u00f3w naturalnych, domowych i z recyklingu, umieszczonych w solidnym wiklinowym koszu. Jest przeznaczony dla niemowl\u0105t mog\u0105cych samodzielnie siedzie\u0107, zazwyczaj w wieku 5-10 miesi\u0119cy. Celem jest sensoryczne poznawanie \u015bwiata poprzez dotyk r\u0119koma i ustami, co stymuluje rozw\u00f3j zainteresowania i m\u00f3zgu dziecka. Dziecko eksploruje samodzielnie w obecno\u015bci bliskiej osoby, kt\u00f3ra zapewnia poczucie bezpiecze\u0144stwa. Doros\u0142y reaguje jedynie na potrzeby malucha, nie kieruj\u0105c jego dzia\u0142aniami. Taka zabawa mo\u017ce zajmowa\u0107 dziecko nawet przez godzin\u0119. Ciekawo\u015b\u0107 i koncentracja s\u0105 kluczowe dla uczenia si\u0119 i kreatywno\u015bci, a warto\u015b\u0107 Koszyka-Skarbczyka jest bardzo istotna.<\/p>\n

    Sesje Badawcze<\/h2>\n

    Heurystyczna zabawa to metoda, kt\u00f3ra polega na umo\u017cliwieniu ma\u0142ym dzieciom swobodnego eksplorowania otoczenia poprzez manipulacj\u0119 r\u00f3\u017cnorodnymi przedmiotami. Zwykle dotyczy dzieci mobilnych w wieku od oko\u0142o 12 miesi\u0119cy do 8 lat. * W tym czasie dzieci zyskuj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do samodzielnego poruszania si\u0119 i zaczynaj\u0105 wykazywa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 ciekawo\u015b\u0107 wzgl\u0119dem \u015bwiata wok\u00f3\u0142.<\/p>\n

    Podstawowym elementem heurystycznej zabawy jest zestaw rozmaitych kolekcji, takich jak drewniane klocki, metalowe pokrywki, sznurki, tkaniny czy papierowe tuby. Takie przedmioty, pochodz\u0105ce z naturalnych \u017ar\u00f3de\u0142, gospodarstwa domowego i z recyklingu, s\u0105 zazwyczaj umieszczane w workach, ale wyk\u0142adane przed sesj\u0105, gotowe do eksploracji przez dziecko lub grup\u0119 dzieci i sprz\u0105tane po sesji, co jest jej cz\u0119\u015bci\u0105.<\/p>\n

    Za\u0142o\u017ceniem tej zabawy jest niezale\u017cne eksperymentowanie, podczas kt\u00f3rego dziecko samo podejmuje decyzje o tym, co i jak chce bada\u0107. To rozwija jego zdolno\u015bci poznawcze, motoryczne oraz kreatywno\u015b\u0107. Dzieci ucz\u0105 si\u0119 poprzez dotyk, widzenie, s\u0142uchanie i ruch, co wspiera ich rozw\u00f3j sensoryczny i poznawczy.<\/p>\n

    Rola doros\u0142ego podczas heurystycznej zabawy jest podobna jak w przypadku Koszyka-Skarbczyka \u2014 polega na zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa i odpowiedzi na potrzeby dziecka, bez ingerowania w jego spos\u00f3b odkrywania. Ten rodzaj aktywno\u015bci mo\u017ce anga\u017cowa\u0107 dzieci na d\u0142u\u017cszy czas, rozwijaj\u0105c ich koncentracj\u0119 i zdolno\u015b\u0107 do niezale\u017cnego my\u015blenia. Heurystyczna zabawa podkre\u015bla znaczenie autonomii** i wolno\u015bci w procesie uczenia si\u0119, czyni\u0105c j\u0105 nieocenionym narz\u0119dziem w rozwoju dziecka.<\/p>\n

     <\/p>\n

     <\/p>\n

    * Istnieje kilka powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych dzieci powy\u017cej 8 roku \u017cycia zazwyczaj nie uczestnicz\u0105 w Sesjach Badawczych:<\/p>\n

      \n
    1. \n

      Zmiana zainteresowa\u0144:<\/b> W miar\u0119 dorastania dzieci zaczynaj\u0105 interesowa\u0107 si\u0119 bardziej z\u0142o\u017conymi formami zabawy i nauki, kt\u00f3re oferuj\u0105 wi\u0119ksze wyzwania intelektualne i spo\u0142eczne.<\/p>\n<\/li>\n

    2. \n

      Rozw\u00f3j poznawczy:<\/b> Dzieci powy\u017cej 8 lat zazwyczaj posiadaj\u0105 ju\u017c bardziej zaawansowane umiej\u0119tno\u015bci poznawcze, kt\u00f3re sk\u0142aniaj\u0105 je do poszukiwania bardziej strukturalnych i zorganizowanych aktywno\u015bci.<\/p>\n<\/li>\n

    3. \n

      Koncentracja na nauce szkolnej:<\/b> W tym wieku edukacja formalna staje si\u0119 bardziej wymagaj\u0105ca, co zmienia spos\u00f3b, w jaki dzieci sp\u0119dzaj\u0105 czas wolny. Wi\u0119kszy nacisk k\u0142adzie si\u0119 na nauk\u0119 i rozwijanie umiej\u0119tno\u015bci akademickich.<\/p>\n<\/li>\n

    4. \n

      Wzorce spo\u0142eczne:<\/b> Starsze dzieci zaczynaj\u0105 integrowa\u0107 si\u0119 w wi\u0119kszych grupach r\u00f3wie\u015bniczych, gdzie dominuj\u0105 inne formy zabawy, takie jak gry sportowe czy zabawy zespo\u0142owe, kt\u00f3re promuj\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i rywalizacj\u0119.<\/p>\n<\/li>\n

    5. \n

      Rozw\u00f3j umiej\u0119tno\u015bci praktycznych:<\/b> Zamiast zabawy heurystycznej, starsze dzieci cz\u0119sto anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w zaj\u0119cia, kt\u00f3re rozwijaj\u0105 konkretne umiej\u0119tno\u015bci, takie jak muzyka, sztuka, sport czy nauka programowania.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

      Dla dzieci starszych ni\u017c 8 lat zabawa nadal odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119, ale jej forma i funkcja znacz\u0105co si\u0119 zmieniaj\u0105, dostosowuj\u0105c si\u0119 do ich rosn\u0105cych potrzeb rozwojowych.<\/p>\n

       <\/p>\n

      ** Poj\u0119cie autonomia ucznia<\/i> zosta\u0142o spopularyzowane na pocz\u0105tku lat 80.<\/p>\n

      Henri Holec, francuski ekspert z zakresu edukacji, jest uwa\u017cany za jedn\u0105 z kluczowych postaci w promowaniu tej koncepcji. W swojej pracy z 1981 roku zatytu\u0142owanej Autonomy and Foreign Language Learning<\/i> opisa\u0142 autonomi\u0119 jako umiej\u0119tno\u015b\u0107 samodzielnego kierowania swoim procesem nauki. Pocz\u0105tkowo koncepcja ta by\u0142a szerzej stosowana w kontek\u015bcie nauczania j\u0119zyk\u00f3w obcych, ale z czasem znalaz\u0142a zastosowanie r\u00f3wnie\u017c w innych dziedzinach edukacji, w tym w edukacji online.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Elinor Goldschmied, brytyjska pedagog, kt\u00f3ra znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142a na podej\u015bcie do opieki nad dzie\u0107mi w wieku przedszkolnym. Jest najbardziej znana z koncepcji Treasure Baskets dla niemowl\u0105t i rozwini\u0119cia tej idei do Heuristic Play dla dzieci mobilnych, gdzie g\u0142\u00f3wnym celem tej obserwacji jest zrozumienie, jak dzieci eksploruj\u0105 i wchodz\u0105 w interakcje z r\u00f3\u017cnorodnymi materia\u0142ami oraz jak rozwijaj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":143,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/heurekamd.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/HMD-kosz-i-tkaniny.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=167"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171,"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/167\/revisions\/171"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/heurekamd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}